Co zrobić, gdy pracownik kliknął w link phishingowy

Prędzej czy później ktoś kliknie w link phishingowy: zdarza się to nawet w najostrożniejszych zespołach. Najważniejsze nie jest samo kliknięcie, tylko to, co dzieje się w kolejnych minutach i godzinach. Szybka, spokojna reakcja często pozwala całkowicie uniknąć szkód. Oto, co powinni zrobić pracownik i firma.

Co pracownik powinien zrobić od razu

Jeśli kliknięto link, ale niczego nie wpisano, ryzyko jest często niewielkie. Jeśli wpisano dane logowania lub pobrano plik, działaj bez zwłoki.

• Przestań wypełniać formularze i zamknij stronę.
• Odłącz urządzenie od internetu, jeśli pobrano lub uruchomiono podejrzany plik.
• Od razu zgłoś to do IT lub przełożonego: im szybciej, tym mniejsze szkody.
• Jeśli wpisano hasło, zmień je z innego, zaufanego urządzenia.
• Nie usuwaj e-maila: może być potrzebny do wyjaśnienia sprawy.

Najważniejsze: zgłoś to od razu, nawet jeśli jest to krępujące. Ukryty incydent jest najgroźniejszy: atakujący potrzebuje tylko czasu, a milczenie mu go daje.

Jeśli wpisano dane logowania

• Zmień hasło do tego konta, a jeśli to samo hasło było używane gdzie indziej, zmień je także tam.
• Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA), jeśli jeszcze nie jest włączone.
• Przejrzyj aktywne sesje konta i wyloguj nieznane.
• Przez kolejne dni obserwuj konto pod kątem nietypowej aktywności.
• Jeśli wpisano dane karty, zadzwoń do banku i zablokuj kartę.

Co powinna zrobić firma (IT lub przełożony)

• Od razu ustal zakres: co pracownik kliknął, co wpisał, którego konta to dotyczy.
• Wymuś wylogowanie ze wszystkich sesji tego konta i zresetuj hasła.
• Sprawdź, czy z tego konta nie wysłano e-maili do innych: ataki rozprzestrzeniają się wewnątrz firmy.
• Ostrzeż resztę zespołu, by nie otwierała podobnych e-maili.
• Jeśli sprawa dotyczy finansów lub danych, zdecyduj o poinformowaniu banku i odpowiednich organów.

Czego NIE robić

• Nie karz i nie zawstydzaj pracownika, bo inni zaczną ukrywać swoje błędy.
• Nie zbywaj sprawy słowami „nic się nie stało”: czasem szkody ujawniają się po kilku dniach.
• Nie przesyłaj e-maila phishingowego współpracownikom bez ostrzeżenia, że jest niebezpieczny.
• Nie usuwaj dowodów, zanim incydent zostanie oceniony.

Jak zamienić incydent w lekcję

Każde kliknięcie to szansa na wzmocnienie zespołu. Po incydencie krótko omów z zespołem, które sygnały w e-mailu zostały przeoczone, i przypisz odpowiednie szkolenie. Właśnie dlatego skuteczne programy bezpieczeństwa reagują na kliknięcie szkoleniem, a nie karą. Opsinel to automatyzuje: gdy pracownik kliknie link w symulacji, od razu pojawia się krótka lekcja, więc błąd zamienia się w umiejętność, zanim dojdzie do prawdziwego ataku.